פֿון דער רעדקאָלעגיעליטעראַטורייִדישפּאָעזיע מוזיק דערצײלונגעןפֿילם און טעאַטער

ייִדישלאַנד

פֿון דער רעדאַקציע #3




ווי באַוווּסט, האָט מען אונדזער לשון גערופֿן אַ מאָל "עבֿרי־טײַטש" אָדער פּשוט "טײַטש". אויף
אַזאַ אופֿן איז די איבערזעצונג־קונסט אין דער טבֿע פֿון י ידיש. פֿר יער פֿון אַלץ פֿון לשון־קודש, –
אַזוי ווי אין חדר פֿלעגט מען לערנען חומש: בראשית אין אָנהייב, ברא האָט באַשאַפֿן... די – –
י ידישע איבערטײַטשונג פֿון לשון־קודש איז בדרך־כּלל געווען אַ ביסל פֿאַרברייטערט, ווי מע
זאָגט, פֿאַרטײַטשט און פֿאַרבעסערט. דערמאָנט זיך כאָטשבי ווי עס הייבט זיך אָן שלום־עליכמס
"דער פֿאַרכּישופֿטער שנײַדער": "איש היה בזלאָדיובֿקי אַ מענטש איז געווען אין זלאָדייעווקע, –
אַ שטעטל, וואָס ליגט אין דער סבֿיבֿה פֿון מאַזעפּעווקע, נישט ווײַט פֿון כאַפּלאַפּאָוויטש און
קאָזאָדויעווקע, צווישן יאַמפּעלי און צווישן סטרישטש, פּונקט אויף דעם וועג, וואָס מע פֿאָרט פֿון
פּישי־יאַבעדע דורך פּעטשי־כוואָסט קיין טעטרעוועץ און פֿון דאָרטן קיין יעהופּעץ". אַן ערך אויפֿן
זעלבן אופֿן איז אינעם 16 טן יאָרהונדערט געבוירן געוואָרן ר' יעקבֿ אשכּנזיס באַרימטער ספֿר
"צאינה וראינה". אָבער אויך די שעפֿער פֿון דער אַלט־י ידישער ליטעראַטור פֿלעגן איבערטײַטשן
ניט בלויז פֿון לשון־קודש, נאָר אויך פֿון גוי יש. נעמט, צום בײַשפּיל, אליהו בחורס "בבֿא־בוך",
וואָס איז אַ פֿאַרי ידישטער טײַטש פֿון איטאַליעניש.
מעשׂה אָבֿות סימן לבנים. האָבן מיר באַשלאָסן ווידמען דעם דריטן נומער פֿון "י ידישלאַנד" –
דווקא איבערזעצונגען אין י ידיש פֿון פֿאַרשיידענע גוי ישע שפּראַכן רוסיש, ענגליש, פֿראַנצויזיש, –
שוועדיש, אוקראַ יניש, יאַפּאַניש, פּױליש. דער אַלגעמיינער אידיי פֿון דעם אָ נומער אַנטשפּרעכט
איציק מאַנגערס ווייניק באַוווּסטע, נאָר גלענצנדע ליטעראַרישע מיסטיפֿיקאַציע "פֿעלקער זינגען",
וואָס אַן אויסצוג פֿון איר האָבן מיר דאָ געבראַכט, ווי אויך אַן אינטערוויו מיטן רוסיש־י ידישן
אויטאָר און זינגער פּסוי קאָראָלענקאָ.
די איצטיקע י ידיש־לייענער זײַנען צעזייט און צעשפּרייט איבער לענדער און קאָנטינענטן. יעדער
איינער קען "זײַן" גוי יש. מיט ליטעראַטורן אויף אַנדערע גוי ישע שפּראַכן איז ער אָדער זי ניט
אַלע מאָל גענוג באַקאַנט. דעריבער האָפֿן מיר, אַז יעדערער וועט דאָ קענען גע פינען אין דעם אָ
באַנד עפּעס נײַס פֿאַר זיך.
דער ת וכן פֿ ונעם איצטיקן נומער ווערט אויסגעשטעלט לויט די נעמען פֿ ון די איבערזעצער
)אַ לפֿ אבעטיש(. לית מאן ד פ ליג ווי וויכטיק, אָ פט שעפֿ עריש דערפֿ ינדעריש, איז דעם איבערזעצערס
אַ רבעט, אבער די נעמען פֿ ון די איבערזעצער גופֿ א פֿ אַ רבלײַבן אָ פֿט אין ש אטן. די
מלאכת־האיבערזעצונג אויף יידיש הײַנט־צו־ט אג איז שיער ניט א טאָ פ לטער אוי פטו. נ אך די נײַע
איבערזעצונגען קומען געקליבענע מוסטערן פֿ ון אונדזערע פֿ אָ רגייערס רײַכער איבערזעצונג
ירושה.